From victim to victor

Van slagoffer tot oorwinnaar

So maklik om ’n slagoffer te word 

In ons land met sy hoë misdaadsyfer is dit byna onmoontlik om nie ’n slagoffer te wees nie. Jy kies egter nie om ’n slagoffer te word nie, jy word een gemaak. Die ergste daarvan is dat ’n mens onveilig voel, dat jy in vrees lewe, dat jy dalk wraakgedagtes koester, dat jy finansieel en emosioneel skade ly. Al was jy nie self die slagoffer nie, en iets gebeur met ’n familielid of vriend, kan jy ’n indirekte slagoffer wees. Dink net hoe getraumatiseer en onsteld is ’n mens wanneer jy hoor wat met ’n iemand wat jy ken gebeur het.

Wat sleg is van ’n slagoffer wees, is wanneer jy jou storie aan ander vertel, ’n mens die indruk kry dat hulle wonder of jy nie ook skuld het aan wat gebeur het nie. Het jy die hek gesluit, waarom het jy juis daar geloop, hoekom het jy dit of dat gedoen?

Wat as ek ’n slagoffer is?

Om ’n slagoffer te wees, is traumaties. Dit maak nie saak of hulle by jou huis ingebreek het toe jy nie tuis was nie, of hulle iets uit jou motor gesteel het, of jy aangerand is en of daar geld uit jou bankrekening gesteel is nie. Dit is traumaties. Dit keer ’n mens se lewe onderstebo. Dit raak jou gedagtes, jou emosies, jou gedrag. Jou gedagtes kan sommer heel deurmekaar word. Dit word soms soos ’n TV wat aanmekaar terugskakel na dieselfde kanaal, maak nie saak of jy aan ander dinge wil dink nie.

’n Mens ervaar soms uiterste emosies en jy kan dit nie beheer nie, of jy voel dalk gevoelloos. Jou gedrag verander, jy slaap selfs nie meer goed nie, jou eetlus verdwyn of jy ooreet jouself.

Hoekom vertel ek jou hierdie dinge? Want ek wil hê jy moet weet dit is normaal om so te wees na ’n trauma. Daar is nie fout met jou nie. Jy is bloot ’n mens wat deur ’n trauma geraak is.

Praat met mense oor wat met jou gebeur het. Vertel hulle veral wat in jou gedagtes en emosies aangaan. Hoe meer ons hieroor praat, hoe beter is dit vir jou gesondword. Deur te praat kan jy die trauma oorwin. Dit vat soms lank, maar praat help beslis. As jy nie almal vertrou nie, gaan na ’n vriend(in), jou leraar, ’n sielkundige of maatskaplike werker. Die belangrikste is dat jy met iemand gaan gesels oor wat jy beleef het en steeds beleef.

Wat kan ons doen? 

Wat kan ons doen vir mense wat slagoffers is? As ek vra wat kan ons doen, dan bedoel ek ons as Christene, mense wat aan ’n kerk en ’n gemeente behoort.

In Galasiërs 6:2 lees ons: Dra mekaar se laste. ’n Slagoffer is iemand wat ’n las dra. Dit druk swaar op hom of haar. Kom ons help dra. Ons kan byvoorbeeld die volgende dinge doen:

Wees bereid om te luister as iemand sy of haar storie vertel. Ek weet ons is soms baie nuuskierig om ander se stories te hoor, maar ’n Christen moet goed kan luister. Dit beteken ek moenie mense in die rede val nie, ek moenie probeer om my storie(s) ook te vertel nie. Luister, luister en luister tot die ander uitgepraat is oor wat gebeur het, hoe hulle gevoel het en hoe dit hulle steeds raak. Die versoeking is altyd groot om sommer saam met ander ons emosies te wys en saam te praat oor hoe sleg dinge nou in ons land is, hoe treurig ons dink die Polisie is ens. Onthou, die slagoffer is die belangrikste persoon. My en jou belangrike werk is om te luister. Deur te luister gee ons die slagoffer kans om weer beheer te kry oor dit wat gebeur het, oor dit wat hy/sy tans beleef. Gee mense kans om ook hulle vrae te vra, vrae soos: Hoekom het God dit laat gebeur? Moenie antwoorde probeer gee nie. As ons dit gedoen het, dan het ons mense gehelp op die pad om oorwinnaars te word en die trauma te verwerk.

Ons eredienste: Ons eredienste op ’n Sondag is die raakpunt tussen ons daaglikse lewe en ’n ontmoeting met God. Dalk moet ons in die kerk onsself afvra of ons eredienste ’n ontvlugting van die wrede werklikheid is
en of mense juis in die ontmoeting met God hoop kry vir die werklikheid? Vanuit die pastorale betrokkenheid met mense wat slagoffers is van geweld en misdaad is daar vir enige leraar genoeg stof om op ‘n pastorale wyse in die prediking mense se nood en behoeftes aan te spreek.

Dalk moet ons minder van kansels af vir die regering preek en meer vir die mense wat geraak word deur misdaad en geweld. My persoonlike ervaring is dat wanneer jy Christene die geleentheid bied wat slagoffers van geweld en misdaad is om hulle storie in die erediens te vertel asook hoe hulle deur hulle geloof dit verwerk het, dan gee jy ’n stem aan ’n honderd ander. Dit bied geleentheid en hoop aan die wat swyg en die letsels stil saamdra. Een persoon wat in die erediens oor seksuele mishandeling of molestering praat, help om die stilswye te breek en bied aan slagoffers die geleentheid om hulp te vra. Dit is noodsaaklik omdat slagoffers, veral kinders, later oortreders kan word.

Ons kondig dikwels in die kerk af en vra voor-bidding vir siekes, waarom nie ook voorbidding by die naam van hulle wat slagoffers van misdaad en geweld is nie? Op die wyse kan ons mekaar se laste dra volgens Galasiërs 6:2.

Versorging van slagoffers 

Nie almal in die kerk het die gawe om mense te bedien wat slagoffers van misdaad en geweld is nie. Met die nodige opleiding kan enige gemeente mense bemagtig om deel te wees van ’n bedie-ning aan slagoffers. Predikante hoef nie en kan ook nie orals wees nie, maar gewillige lidmate met die nodige kennis en vaardighede kan wondere verrig. Dalk kan jy gaan aanmeld en jou bereid verklaar om toegerus te word.

Breek die siklus

Deur slagoffers te help, laat ons hulle voel dat hulle belangrik is. Ons help hulle om weer heel te word en met die lewe aan te gaan. Navorsing het bewys dat baie wetsoortreders op ‘n tyd slagoffers was en dat niemand vir hulle omgegee het nie.

Kindermolesteerders is soms self mense wat as kind seksueel gemolesteer is en niemand wou lui-ster nie. Later doen hulle dieselfde as wat met hulle gebeur het. Mense wat geweldadig raak is soms ook mense wat geweld aan die lyf gevoel het en dit nooit kon verwerk nie. So kan ek uitbrei. Deur ’n slagoffer ’n oorwinnaar te laat word, breek ons die siklus, dit is wat Christus van ons vra. Help skep ‘n nuwe begin.

Dra mekaar se laste en word deel van die proses om mense wat slagoffers is weer oorwinnaars te maak.

Share this post