Isiselo esinxilisayo

Yintoni isiselo esinxilisayo?

Zonke iintlobo zesiselo esinxilisayo (ibhiya, iisayida, iwayin okanye ezinjengebhranti okanye iwiski) zinechiza elinamandla kakhulu ekuthiwa yi-ethylalcohol ngesiNgesi. Eli chiza lenzeka xa iyist idityaniswa nejus (edla ngokuba yimidiliya esiliweyo) ukuze kuvele iwayin.

Iziselo ezinamandla kakhulu ezinjebhranti, ivodka, iram okanye iwiski zenziwa ngokuthi kuphekwe iwayin ngohlobo oluthile. Le nto ithi iwayin iyabiliswa ze amanzana akhutshwe kulo mxube khonukuze i-ethylalcohol ibe ngathi iyashiyeka. Oku kunambitheka kuvakala kakhulu kunye nevumba leziselo ezinxilisayo lele-ethylalcohol. Xa i-ethylalcohol ikho ngamandla esiselweni naso siba namandla ngakumbi.

Isiselo yintoni?

Elizweni liphela le milinganiselo ilandelayo ichazwa njengesiqingatha sesiselo esinxilisayo:

Inkonkxa enye yebhiya (iimililitha ezingama-340) okanye

Iglasi eqhelekileyo enye yewayin (iimililitha ezili-120) yewayin emhlophe ebekwa etafileni xa kutyiwa

Ithoth enye (iimililitha ezingama-25) zotywala obunjengebhranti

Ezi ziselo phantse zibe nomlinganiselo ifanayo we-ethyl-alcohol.

Kwenzeka ntoni wakuba usele?

Xa usela isiselo esinxilisayo siqala ngokufikelela esiswini. Umthamo omncinane waso (umzekelo: Iglasi eqhelekileyo yewayin) ukhupha amachiza apha esiswini. Loo machiza adla ngokwenza umntu arhalele ukutya. Kungoko kufuneka isiselso esinxilisayo umntu asonwabele asisele xa atyayo. Kambe ke isiselo esinxilisayo asikokutya yaye asenzi msebenzi wakutya. Singena kwangoko kwijelo legazi sisebenzisa isisu size sisasazeke emzimbeni wonke.

Kwenzeka ntoni ebuchotsheni emva kokusela?

Isiselo esinxilisayo silalisa ubuchopho. Sithi chu sidodobalise ingqondo nto leyo yenza obesisela adengeke. Njengoko umfanekiso uchaza, ngokuya usela isiselo esinxilisayo ubuchopho nabo buya bulala.

Ngaba isiselo esinxilisayo sichaphazela wonke umntu ngendlela efanayo?

Abantu bayahluka kwindlela abachatshazelwa ngayo sisiselo esinxilisayo. Indlela esikuchaphazela ngayo isiselo esinxilisayo ixhomekeke ezintweni ezininzi. Singabalula ezi zilandelayo:

Ubunzima bomzimba

Kumaxa amaninzi abo bangatyebanga kakhulu bachaphazeleka sisiselo esinxilisayo ngaphezu kwabo batyebileyo. Unobangela woko kukuba isiselo esinxilisayo sizinza kakhulu emzimbeni womntu omcinci ngaphezu komzimba womntu omkhulu.

Isantya sokusela

Ngokuya usela kakhulu igazi nalo liya lisifunxa kakhulu isiselo esinxilisayo. Loo nto ikuchaphazela ngokukodwa. Ukuba usela ngesantya esiphezulu loo nto ithetha ukuthi isiselo esinxilisayo siza kuhlala emzimbeni ixesha elidana.

Indlela umzimba osiqhele ngayo isiselo esinxilisayo

Abantu abasela kakhulu bathi chu bamelane nefuthe lesiselo esinxilisayo. Le nto ikwabizwa “ukunyamezela” yaye ithetha ukuthi umntu kufuneka amane esela ukuze abe soloko ekulomqhela mnye. Umntu omelana kakhulu nesiselo esinxilisayo  angasela kakhulu phambi kokuba anxile. Lo ngumqondiso oyingozi onokubonisa ukuba umntu uchwechwelwa yingxaki yokusela.

Ukutya okusesiswini

Xa umntu esela kodwa ehluthi akanakucha-phazeleka kangako kuba isiselo esinxilisayo sixu-bana nokutya oko. Le nto idungadunga isiselo esinxilisayo, nto leyo ethoba isantya sokufunxwa kwaso ligazi. Xa kungekho kutya esiswini isiselo esinxilisayo sifunxwa ngokukhawuleza lijelo legazi, nto leyo yenza osiselayo anxile msinya.

Umzimba wahlukana njani nesiselo esinxilisayo?

Umthamo omncinane kakhulu wesiselo esinxi-lisayo ungabhangiswa ngokuthi umntu abile. Kambe ke le asiyeyona ndlela yakwenza umntu angabi namqhele. Isixa esikhulu sesiselo esinxi-lisayo ebesiselwe sinqunqanqunqwa sisibindi size sityekezwe zizintso.

Isibindi sinqunqanqunqa umlinganiselo ongangomthamo omnye ngeyure. Abantu abaninzi bazikhohlisa ngelithi bangaphelisa umqhele ngokuzilolonga ngamandla, ngokusela ikofu okanye ngokuhlamba ngamanzi abandayo. Mhlawumbi le nto ingenza umntu azive ngcono. Kodwa sona isiselo esinxilisayo siza kuhlala sihleli apha kwijelo legazi. Isibindi akunakusigxagxamisa yaye sinqunqanqunqa isiselo esinxilisayo ngexesha elithandwe siso.

Yintoni eyenza umntu abe nebhabhalaza?

Xa isiselo esinxilisayo sinqunqanqunqwa sisibindi, kukho udothi okhululwa ngumzimba. Xa umntu esela kanye ngeyure, lo dothi ubutyhefurha ugutyulwa lula egazini. Kodwa xa usela ude unxile kakhulu isibindi asinakumgutyula lo dothi kakuhle. Loo nto yenza lo dothi azalise umzimba umntu agule.

Isikhokelo sokusela ngembadla

Qinisekisa okokuba uyatya xa usela. Musa uku-sela ulambile. Musa ukungxama xa usela. Yithi chu kude kuthi kratya ngaphaya kweyure.

Musa ukuzixuba iindidi zotywala. Ukusela iintlobo ezininzi zesiselo esinxilisayo ngobusuku obunye kungenza ubesemngciphekweni wokuba nebhabhalaza. Gqala indlela oziphatha ngayo kwanendlela othetha ngayo xa usela. Indlela osela ngayo yijonge ngolu hlobo umntwana wakho anokuyijonga ngayo. Ungaze unyanzele iindwendwe zakho ukuba zisele. Lihlonele ilungelo labo lokwala ukusela. Musa ukweqa izikhokelo zokusela ngendlela enembadla njen-goko zikhuthazwa yi-World Health Organisation (iQumrhu leLizwe elijongene neMpilo). Likhu-thaza ngolu hlobo: Amadoda makasele iiglasi ezi-2 ukuya kwezi-3 ngemini. Abasetyhini mabasele iglasi enye ukuya kwezi-2 ngemini, bangaseli iintsuku ezimbini ngeveki. Isiselo esinxilisayo masingathengiselwa abantu abangaphantsi kweminyaka eli-18.

Apho unokufumana uncedo khona

SANCA (WC) Bellville …………………………………….021 945 408

BADISA………………………………………………………….021 957 7130

Christian Action for Independence…………………021 930 4472

Thetha nomfundisi wakho ISebe lezeNtlalontle ……………………………………………………………………..0800220250

Amapolisa……………………………………………………..0860 010 111

 “Ubabalo lwam lukwanele, kuba amandla am acaca xa ubuthathaka.” Ngoko ke ndikhetha ukuqhayisa ngezinto ezibonakalisa ubuthathaka bam, ukuze ndikuve ukongama kwamandla kaKrestu phezu kwam… Kuba xa ndibuthathaka, kuxa kanye ndinamandla.”

(2 Korinte 12:9-10)

Share this post