Hoop na verkragting – ’n Brief aan jou as slagoffer

Jy voel seker asof jy maar net een van die statistieke van geweldsmisdade in Suid-Afrika is – een van die meer as 1 miljoen slagoffers wat verkrag word … Statistiek wys dat Suid-Afrika een van die lande met die hoogste voorkoms van verkragting in die wêreld is. Volgens die SAPD vind daar elke 35 minute in Suid-Afrika ’n verkragting plaas, ongelukkig wys die statistiek dat slegs een uit elke 35 gevalle egter aangemeld word …

Wat jou gevoelens ookal mag wees, weet egter dat jy steeds dieselfde persoon is as wat die geval was voordat jy hierdie traumatiese ervaring gehad het: jy is steeds iemand vir wie mense lief is, steeds iemand met potensiaal, iemand met gawes en talente, ja, iemand wat ’n bydrae, hoe gering en waar ookal, kan lewer. Weet ook dat wat ook al gebeur het, ons Vader in Hemel sal aan jou die krag gee wat nodig is om weer die lewe in die oë te kyk.

Soms wonder ons as mense waarom slegte en traumatiese dinge met ons gebeur, maar weet jy, die Bybel leer ons dat Jesus Hom met die slagoffer van verkragting kan identifiseer omdat Hy die skandelike en vernederende pad van die kruis geloop het. Hy self is op die wreedste wyse mishandel en van sy menslikheid beroof toe Hy nakend aan die kruishout vasgespyker is. Hy ken vernedering en mishandeling. Hy is bekend met die stryd van die gebroke mens.

Verkragting is een van die mees vernederende en geweldadigste dade wat een mens `n ander kan aandoen. Dit raak die mense in sy diepste wese en beroof hom/haar van sy menswaardigheid, dalk voel jy ook geskend vir die res van jou lewe …

Die skokkendste is dat elke vrou, man of kind ’n potensiële verkragtingslagoffer is. Dit is onrusbarend dat in gevalle van huisbraak, vroue gewelddadig verkrag en selfs vermoor word. Vroue, mans en kinders word verkrag ongeag hulle ouderdom, afkoms en status – ’n tragedie dat selfs babatjies en kleuters nou die prooi van gewelddadige verkragters geword het. Boonop is Suid-Afrika berug vir bende-verkragtings (gang rape), veral in informele woongebiede waar polisieteenwoordigheid onvoldoende is. Wat ’n donker prentjie is dit nie en jy wil seker nie al die nare feite in die oë kyk nie, want jy het reeds die pad geloop …

Onthou: Verkragting kan NOOIT jou skuld wees nie – dit gaan oor die beheer en mag wat die verkragter op jou afgedwing het – jy kon dit ook nie keer nie, want die verkragter se strategie was juis om jou aan hom/haar te onderwerp!

Jy gaan dalk deur dieselfde algemene reaksies en gevoelens van ’n slagoffer:

Die meeste verkragtingslagoffers gaan deur drie fases om van hul traumatiese ervaring te herstel:

  • die skokfase wat die slagoffer gewoonlik oorweldig en jou gevoelens koud laat sodat jy emosioneel afgestomp voel – onthou jou liggaam en psige is erg getraumatiseer;
  • die terugslagfase waarna sommige van die negatiewe gevoelens weer terugkom en waar jy as’t ware weer die gebeure herleef;
  • die finale of herstelfase waarna die slagoffer weer `n greep op die lewe kry.

In al hierdie drie fases is dit so belangrik dat jy iemand het wat jou emosioneel ondersteun en jou kan bystaan om uiteindelik die herstelfase te bereik. Omdat ons nie almal dieselfde is nie, neem dit vir party persone langer om by die herstelfase uit te kom. Maar dit is moontlik. Daar is soveel wonderlike getuienisse van vroue wat deur hierdie traumatiese ervaring is wat die pyn en gebrokenheid oorkom het en aangaan met vol, gelukkige lewens.

Onthou: By God is alles moontlik, lees gerus Romeine 8:37 – “Maar in al hierdie dinge is ons meer as oorwinnaars deur Hom wat ons liefhet”.

Daar is heelwat reaksies wat algemeen voorkom by slagoffers van verkragting. Dit is baie belangrik dat jy hierop voorbereid is, want ons het nie altyd beheer oor hierdie reaksies nie. Dit wat met jou gebeur het, is so ingrypend en affekteer gewoonlik jou hele menswees, maar dis wonderlik om te weet dat die liggaam en gees ook sy eie manier het om te herstel van hierdie geweldige trauma.

Fisiese reaksies:

Jy sal dalk, soos ander slagoffers, die volgende ervaar: slaaploosheid, nagmerries, maagpyn, seksuele probleme, hoofpyn, terugflitse, onbeheerde huilbuie en eetprobleme (verlies aan eetlus of oor-eet). Jy kan in baie uiterste gevalle selfs begin om dwelms en alkohol te gebruik en te misbruik in ’n poging om te “vergeet” – onthou net dat dit vir jou ’n verdere uitdaging sal wees om te oorkom! Besoek gerus jou huisdokter om jou deur hierdie tyd van fisiese reaksies te behandel. Raak betrokke by ’n goeie oefenprogam of aktiwiteite wat jou weer positiewe energie sal gee. Jy gaan wéér jouself wees!

Negatiewe gevoelens:

Verkragting is ’n ingrypende skending van jou menswees en daarom is skuldgevoelens, woede, spanning, vrees, lae selfbeeld, depressie, verwardheid, hulpeloosheid, ontkenning, skaamte, skok en `n voortdurende wisseling van buie, heel dikwels deel van die negatiewe gevoelens wat jy sal ervaar. Dis in hierdie tyd belangrik dat jy jou gedagtes sti-muleer met positiewe insette van vriende en jou omgewing. Probeer doelbewus fokus op dinge wat jy altyd geniet het, bv. sport, musiek, kuier. Vind vir elke negatiewe gevoel,’n positewe gevoel en bou daarop voort. Oppas om te veel alleen te wees, want dan is jy net op jou eie gedagtes aangewese, dis belangrik dat jy jou gevoelens met iemand deel en dat jy weet jou lewe het nog ’n doel – reik uit na ander wat in dieselfde situasie as jy is en ondersteun mekaar sonder om mekaar heeltyd jammer te kry – jy is ’n “survivor”!

Persoonlikheidsreaksies:

Reaksies soos om skielik ’n persoonlikheidsverandering te openbaar is algemeen, want jy wil as’t ware wegkom van dié persoon wat so ontsettend seer gekry het.

Reaksies soos onttrekking van sosiale aktiwiteite, selfvernietigingsgedrag (selfmoordneigings); onttrekking van familie en vriende, onvermoë om te konsentreer en om roetine aktiwiteite uit te voer, vergeetagtigheid, asook spanning in jou verhou-ding met jou lewensmaat, ouers, kinders, vriende en  spesiale vriende is alles deel van die emosionele seer wat jy ervaar. Onthou, hierdie is reaksies op dit wat met jou gebeur het en dit kan verander as jy jouself toelaat om hieraan te werk.

Dit is belangrik om te weet dat vriende en familie dalk ook met hul eie emosionele reaksies worstel vanweë die ongelukkige gebeure en dat hulle dalk ongemaklik voel omdat hulle nie weet hoe om jou te hanteer nie – deel julle seer en verwardheid met mekaar en moedig mekaar aan om positief te wees. Inskakeling by aktiwiteite van ’n kerk of sosiale klub, kan nogal help om jou denke te verander. As jy kan inskakel by ’n Bybelstudie of gebedsgroep, kan die beloftes uit die Woord van die Here weer vir jou nuut word. Een van hierdie beloftes is in Psalm 60:14 – “As God aan ons kant is sal ons oorwin, Hy self sal die vyand vertrap”.

Onthou dit is dalk nie altyd maklik om weer jouself te voel nie, maar dis moontlik! Hier is nog ’n paar dinge wat jou sal help:

  • Maak ’n duidelike lys van bronne vir ondersteu-ning, soos bv. vriende, famlielede, predikant, maatskaplike werker, huisdokter, gemeente-lede, ens. met hulle kontaknommers).
  • Kies die mense wat jy vertrou en met wie jy gemaklik voel om oor jou gevoelens te praat.
  • Bring jou gevoelens oor jou negatiewe ervaring na die oppervlak deur daaroor te praat of om daaroor te skryf, bv. ’n verhaal, gedig, ’n lied of self om dit visueel uit te beeld, bv. skilder, beeldhou/houtsneewerk – hierdie maniere van ontlading help baie om alles weer in perspektief te sien.
  • Herinner jou gedurig daaraan dat dit NIE jou skuld is nie en dat jy NIKS kon doen om dit te kon voorkom nie.
  • Neem stappe om jou te beskerm teen verdere viktimisering – lig jou kop op, want hoe hartseer ookal, verkragting kan met enige persoon gebeur!
  • Gaan spreek ’n berader (sielkundige, pastorale berader, maatskaplike werker) ten einde jou te help om jou gevoelens oor jouself te normaliseer.
  • Die Bybel bied ontsettend baie troos – word weer opnuut ’n Bybelstudent en maak jouself oop vir dit wat die Bybel ons leer.

Die doel van hierdie brief is om jou meer inligting te gee oor hierdie verskriklike daad, maar ook om jou te herinner dat jy troos kan soek by ons Hemelse Vader, die Trooster wat jou met oop arms inwag. Deel gerus hierdie inligting met vriende sodat hulle voorbereid kan wees indien hulle dieselfde pad as jy moet loop.

Wat is verkragting?

Verkragting is ’n daad van geweld. Die Kriminele Wysigingswet, Wet 32 van 2007 ( Seksuele Misdrywe en Verwante Sake) omskryf verkragting veel breër as wat voorheen die geval was. Verkragting vind plaas wanneer seksuele penetrasie deur een persoon wederregtelik en met opset sonder toestemming op ’n ander persoon afgedwing word. Verkragting vind plaas deur vaginale, anale of orale penetrasie en kan deur enige voorwerp gedoen word. Verkragting gaan nie oor seksuele bevrediging nie, dit gaan oor beheer en mag van die verkragter oor die slagoffer en daarmee saam gaan dit om die slagoffer ten diepste te verneder. Dit kan gepleeg word deur ’n vreemdeling, ’n vriend, ’n bekende, ’n metgesel of selfs ’n huweliksmaat.

Seksuele aanranding, wat nie penetrasie insluit nie, is ook ’n ernstige misdaad wat dieselfde trauma agterlaat van liggaamlike besering en emosionele skade.

As jy verkrag is:

  • Kontak dadelik ’n betroubare vriend/vriendin of familielid wat jou emosioneel kan ondersteun in die prosesse wat moet volg. Onthou weer eens: verkragting is ’n geweldsmisdaad en al voel jy verneder, moet jy so gou as moontlik stappe doen om jouself te beskerm.
  • Moenie stort of bad nie en moenie skoon klere aantrek nie – al is dit hoe moeilik vir jou, want gewoonlik is daar forensiese bewyse wat die verkragter aan die pen kan laat ry.
  • Skakel of besoek dadelik jou naaste polisiekantoor of die seksuele oortredingseenheid van die SAPD.
  • Kry so gou as moontlik mediese hulp by die noodgevalle afdeling van die plaaslike hospitaal waar jy medies ondersoek sal word met die oog op fisiese beserings en sodat forensiese bewyse versamel kan word. Jy sal ook voorkomende medikasie ontvang teen swangerskap, seksueel oordraagbare siektes en MIV.
  • Neem skoon klere en toiletware saam na die hospitaal. Na die ondersoek kan jy jouself stort/was en skoon aantrek.

Aanmelding by die Polisie

  • Hoe onaangenaam en emosioneel dit ook al mag wees, moet die voorval so spoedig moontlik by die polisie aangemeld word. Hoe gouer jy dit aanmeld, hoe varser sal die gebeure nog in jou geheue wees en kan die polisie dadelik met hul ondersoek begin.
  • Voorsien die polisie met soveel inligting en feite as wat jy kan onthou.
  • Verskaf jou adres en telefoonnommer waar hulle jou kan bereik indien jy nie onmiddellik by jou vaste adres gaan wees nie.
  • Foto`s van jou beserings kan as bewysstukke in die hofsaak dien. Die polisie het alle hulp van jou kant nodig om die verkragter te arresteer. Hulle mag dus baie vrae aan jou stel en baie vrae herhaal.
  • Dit mag ook vir jou voel asof hulle jou verkwalik vir wat gebeur het. Vrae soos was jou kleredrag uitlokkend, wat het jy vir hom gesê en dies meer sal ook gevra word, maar onthou: niks was jou skuld nie!
  • Probeer geduldig wees en gee jou samewerking. Jy sal hulle hiermee help om geregtigheid te laat seëvier en miskien verhoed dat die oortreder nog ’n slagoffer op sy lys plaas.

Watter troos bied die Bybel? 

Dit is daarom ook nie vreemd dat Jesus by geleentheid in Matteus 12:20 gesê het: “’n Riet wat geknak is, sal Hy nie afbreek nie en `n lamppit wat rook, nie uitdoof nie”.

Hy ontferm Hom oor die mens wie se lewe deur die geweld letterlik en figuurlik geknak is – die mens wat fisies en geestelik seergekry het. Hy wil ook uitreik na hulle wat by wyse van spreke soos die rokende lamp besig is om fisies en geestelik te sterf as gevolg van die trauma van verkragting. Ons hoef nie langer alleen pyn en seerkry te dra nie, maar kan dit na Jesus bring.

Hy sal verstaan want Hy het self die pad geloop. Jesus het vir sy vyande aan die kruis gebid en hulle vergewe. Deur te vergewe sal ook ons bevry word van die pyn en onreg wat ons aangedoen is. Laat die saak verder in die hande van die Here.

Alles lyk dalk donker en uitsigloos rondom jou, maar jy kan vashou aan God se beloftes. Jy het God aan jou kant. Saam met Hom sal jy die verskriklike ervaring kan verwerk. Saam met Hom sal jy oorwin. Jy sal as oorwinnaar uit hierdie negatiewe ervaring kan tree.

Dank die Here elke dag vir sy belofte dat jy meer as `n oorwinnaar sal wees omdat Hy aan jou kant is. Vra Hom om jou sterk te hou, selfs as die nagmerries van die vernederende ervaring na vore tree.

 

Share this post