Hanteer konflik op ‘n wen-wen manier

Wat is konflik?

  • Konflik is onenigheid, meningsverskille, misverstande, stryery, botsings, rusies en spanning wat tussen mense of groepe voorkom. Dit kan selfs tot bakleiery en geweld lei (Jakobus 4:1-3).
  • Konflik lei tot slegte emosies soos woede, pyn, hartseer, opstandigheid en bitterheid.
  • Konflik wat nie reg hanteer word nie, lei altyd tot groter konflik en meer probleme.

    Wat veroorsaak konflik?
  • Konflik ontstaan wanneer mense:
  • se behoeftes en drange verskil en hulle belange bots;
  • nie hulle verantwoordelikhede nakom nie;
  • nie aan ander se verwagtinge voldoen nie;
  • onvolwasse en kinderagtig is;
  • nie wil dien of die minste wees nie, maar eiesinnig en meerderwaardig is;
  • nie na mekaar wil luister en probeer verstaan nie (swak kommunikasie);
  • nie hul emosies en humeur kan beteuel nie;
  • probleme nie dadelik hanteer nie, maar dit los totdat dit ’n krisis word.

Vier verkeerde maniere waarop konflik hanteer word:

BESKULDIG: Meneer Vinger glo dat hy altyd reg is. Die probleem lê altyd net by ander.

Wenk: Lees Spreuke 16:2 en doen wat Jesus in Matteus 7:3-5 sê. As jy nie bereid is om jou aandeel in konflik te erken en self te verander nie, sal die konflik al groter word en jou probleme al meer.

BAKLEI: Meneer Dreiger is altyd lus vir baklei. Hy wil sy probleem oplos met rusies en argumente, met vloek en raas, of selfs met geweld. Hierdie manier lei altyd tot groter konflik en meer probleme. Selfs die kinders leef in vrees. 

Wenk: Lees Spreuke 15:1, 17:9 en 19:11. Bly kalm en praat sag. As jy verstandig is, beteul jou humeur en wees bereid om te vergewe.

VERMY: Meneer en mevrou Lopers dink om konflik te vermy is die oplossing.

Wenk: Lees Efesiërs 4:26. Dit help nie om altyd weg te loop en te maak asof niks verkeerd is nie. Om konflik te vermy los nie die konflik op nie. Dit bêre net die konflik vir ’n volgende keer en gee die duiwel vatkans.

SPEEL VUIL: Meneer De Rug weier om na sy vrou of enige iemand anders te luister. Dis vuilspel, want dan praat hulle nooit oor die probleem nie en die konflik bly.

Wenk: Bly binne die reëls. Jy speel vuil as jy die ander persoon doodpraat, verkleineer en spot. Jy speel ook vuil wanneer jy die ander persoon probeer manipuleer deur aan die huil te raak of eers stilstuipe te kry en dan later skielik te ontplof. Moet jouself ook nie bejammer of verkleineer nie. Pak die probleem, nie jou maat óf jouself nie.

As jy leer om konflik reg te hanteer, sal al jou verhoudinge, selfs deur konflik, sterker kan groei. Dan word jou verleentheid ’n geleentheid. As jy aanhou om konflik verkeerd te hanteer, gaan die konflik al groter word en jou probleme al meer.

Wen-wen oplossings in tye van konflik

Daar is drie belangrike beginsels:

1. Ons is albei reg

Konflik beteken nie een party is 100% reg en die ander party is 100% verkeerd nie. Dis ’n wen/verloor benadering. Om konflik suksesvol op te los, móét jy erken dat die ander persoon of party ook reg is. As jy net jou eie, selfsugtige belang soek, sal dit altyd tot konflik lei. Daarom sê die Woord: Julle moenie net elkeen aan sy eie belange dink nie, maar ook aan dié van ander. Dieselfde gesindheid moet in julle wees wat daar ook in Christus Jesus was (Filippense 2:4-5).

2. Ons teen die probleem

Nog ’n belangrike beginsel is om die probleem te pak en nie mekaar aan te val nie. Dit gebeur maklik dat die probleem op die agtergrond geskuif word en twee mense al hulle energie gebruik om mekaar aan te val. Die een beskuldig die ander, en die een wat beskuldig word moet hom of haar verdedig. Die hele argument raak ’n ek-teen-jou ding. In die ek-teen-jou benadering sien die partye mekaar as opponente. Die ons-teen-die-probleem benadering beteken dat die twee partye aan dieselfde kant is en saam die probleem aanval – nie mekaar nie.

3. Fokus op die toekoms

Om konflik suksesvol op te los, moet julle fokus op dit wat julle graag in die toekoms sou wou sien gebeur. Hou op om mekaar oor die verlede te kritiseer. Wat gesê is, is gesê. Wat gebeur het, het gebeur. Kom ons leer hoe om nie weer dieselfde foute te maak nie.

Die prent van die donkies som dié beginsels mooi op.

Tegnieke van die wen-wen benadering 

Sportspanne moet by die reëls hou, anders word die spel dalk oorlog! So is daar ook reëls vir konflik. Hou by die reëls, dan wen almal. So nie, kan konflik net tot groter konflik lei. Hou by dié 5 reëls:

1. Maak jou verwagtinge bekend sonder om eise te stel

Sê wat jy wil hê – jou behoefte. Onthou, die ander party kan nie jou gedagtes lees en raai wat jou verwagtinge is nie. As die twee partye begin raai wat die ander een dink en verwag, loop dinge maklik skeef. Sê hoe jy voel.

2. Vermy aanval of verdediging

Stel die probleem sonder om die ander persoon aan te val of jouself te regverdig. Sodra jy iemand kritiseer, begin daardie persoon homself verdedig en regverdig. Daarom is dit só belangrik om ek-boodskappe te gee in plaas van jy-boodskappe:Ek dink dis verkeerd” in plaas van “jy is verkeerd” Jy-boodskappe plaas die ander party in die beskuldigde bank. Dit bemoeilik die oplossing van probleme.

3. Luister na die ander party

Luister baie goed na die ander een. ’n Mens is van nature geneig om heel eerste jóú standpunt te wil stel. Jy wil hê ander moet verstaan hoe jý dink en hoe jý voel. Om konflik reg te hanteer moet jy eers probeer om ander te verstaan, voor jy verwag dat hulle jou verstaan.

Jakobus 1:19 “… elke mens moet maar te gewillig wees om te luister, nie te gou praat nie en nie te gou kwaad word nie. ‘n Mens wat kwaad word, doen nie wat voor God reg is nie.” 

Jy het twee ore en een mond. Daarom moet jy twee keer meer luister as wat jy praat. Luister met die doel om te verstaan. Deur die regte vrae te vra, help jy die ander persoon om weer na te dink en sy/haar eie standpunt beter te formuleer. Byvoorbeeld: “Watter voordele dink jy hou dit vir ons in om te maak soos jý sê?”

4. Moenie te gou “A-HA” sê nie. 

Sodra jy A-HA gesê het, beteken dit jy het klaar ’n besluit geneem en weet wat om te doen. Dan is jy nie meer oop vir oortuiging nie. Jy luister nie meer nie, maar voel verplig om vir jou standpunt te veg en dit te verdedig.

Dis baie belangrik om eers die voor en nadele van elke oplossing neer te skryf, want die beste oplossing kan dalk sulke groot nadele hê, dat dit beter is om die tweede beste oplossing, wat geen nadele het nie, te kies.

5. Streef na konsensus

Konsensus beteken dat almal die oplossing aanvaar, selfs al is dit nie presies wat hulle sou verkies nie. Dis belangriker dat almal die oplossing aanvaar, as dat die een groep presies kry wat hulle wou gehad het, terwyl die res ongelukkig is. Konsensus sê: Verhoudinge is belangriker as om jou sin te kry. Dit vra dikwels baie tyd en goeie kommunikasie. Dit vra dat beide partye bereid sal wees om iets op te offer ter wille van beide partye se voordeel. Om môre nog gelukkig en tevrede te wees, is belangriker as om vandag jou sin te kry.

Hennie Viljoen

Hierdie pamflet is moontlik gemaak deur die samewerking van Amos Agrimin en die befondsing van Departement van Landbou Wes-Kaap.

Share this post