Egskeiding – hoe raak dit my?

Spanning, skeiding en dan die finale egskeiding, is van die moeilikste gebeure in die lewe van enige egpaar. Dis ’n tragedie. Dit maak seer, laat jou verbitterd, maak jou wanhopig en laat jou moedeloos. Dit vernietig dikwels jou selfbeeld, knak jou onafhanklikheid en trek figuurlik ’n streep deur jou gesin. Dikwels bevind mense hulle in ’n diep donker put waaruit hulle moeilik kan ontsnap. Dit is stresvol en kan tot depressie lei.

Een van die mees algemene gevolge van enige egskeiding is dat dit tot stres lei. Stres kan veroorsaak word deur:

Die herstrukturering van die gesinslewe

Na die egskeiding verander die take en verantwoordelikhede van ’n ouerpaar asook dié van die kinders dikwels drasties. Die moeder, wat gewoonlik by die kinders bly woon, moet nou ook die vaderrol vervul terwyl die ouer kinders meer verantwoordelikhede kry.

Die verandering en toename van dié take en verantwoordelikhede kan groot druk op die moeder plaas en haar selfs oorweldig. Take soos skoonmaak, inkopies en bywoning van die kinders se skoolaktiwiteite moet steeds bestuur word, terwyl dit vir haar mag voel asof haar lewe soos sy dit geken het, besig is om uitmekaar te val.

Die finansies van die gesin moet ook by die nuwe situasie aangepas word. Waar beide ouers se inkomste die huislike uitgawes in die verlede gedra het, word nou slegs ’n onderhoudstoelae deur (gewoonlik) die vader betaal. Die gesin is verplig om drasties af te skaal en hul lewenspeil te verlaag. Die verswakte finansiële posisie van die gesin kan tot gevoelens van onveiligheid, spanning en ongelukkigheid aanleiding gee. Kinders word dikwels opstandig oor die feit dat hulle nou met minder moet klaarkom.

Die verhouding met die uitgebreide familie en vriende verander ook. Laasgenoemde word ook deur die spanning van die egskeiding geraak. Hulle kies soms kant en meng in, wat dan ekstra spanning op die geskeides laai.

Verlies

Die verlies en gemis van jou huweliksmaat, sy/haar ondersteuning, liefde, beskerming, versorging en sekuriteit wat deel is van enige huweliksverhouding, kan stresvol wees.

Die gemis van die gelukkige samesyn van die verlede van ’n volledige gesin met ouers en kinders, kan as ’n groot verlies ervaar word en kan tot hartseer en moedeloosheid lei.

Die verlies aan ’n seksuele verhouding, van liefde, koestering, liefkosing en intimiteit wat ’n belangrike deel uitmaak van ’n gelukkige huweliksverhouding, kan ook as stresvol ervaar word. Die skeiding kan deur sommige as oorweldigend ervaar word, terwyl ander altyd hoop dat die verhouding weer herstel kan word.

’n Ander verlies wat ’n gevolg is van die skeiding en uiteindelike egskeiding, is die verlies van veiligheid en sekuriteit. Dit voel asof jou hele wêreld in duie stort. Hoewel ’n mens dit nie altyd besef nie, word baie waarde geheg aan die manier waarop die gesin geleef het. Die geskeides (of een van die partye) verloor dikwels hul huis en besittings, en moet die omgewing waarin hulle gelukkig was verlaat. Een van die ouers verloor ook sy/haar daaglikse kontak met die kinders.

Daarstelling van ’n nuwe identiteit

’n Egskeiding is ’n krisis wat ’n persoon se identiteit aantas. Die betrokke persoon vervul nie langer die rol as eggenoot of eggenote nie. Hy/sy moet ook onmiddellik aanpassings maak t.o.v. sy/haar rol as ouer, broodwinner en versorger. Mense in dié omstandighede word dikwels onverhoeds betrap en worstel met vrae soos: “Wie is ek?” en “Wat wil ek met my lewe maak?”

Emosionele maalkolk

Heelwat tyd verloop tussen die aanvanklike huwelikskrisis en die periode waarin iemand na die egskeiding weer sy/haar lewe moet herbou. In dié tyd kan mense ’n warboel van emosies ervaar.

Skok

Hoewel mense nie sommer oornag besluit om te skei nie, kom dit tog as ’n skok wanneer die finaliteit van die egskeiding tot die egpaar deurdring. Dit gebeur veral wanneer ’n mens ontdek dat daar ’n derde persoon in jou lewensmaat se lewe is (’n affair). Mens beleef dan dikwels gevoelens van ongekende doodsheid. Dit voel of jou wêreld momenteel tot stilstand kom. Die besluit om te skei word dan dikwels gedoen vanuit ’n emosioneel ontwrigte gemoedstoestand.

Ontkenning

In die tyd na die formele verwydering woed die geskokte ontnugtering soos ’n tornado voort. Die huislike roetine is skielik daarmee heen. Die kinders, veral as hulle nog klein is, word heeltemal omvergegooi. Dikwels volg een argument op die ander. Alles in die onderhandeling is afbrekend. Tydens die egskeiding word gevestigde roetines en gedragspatrone totaal omvergegooi. Die skok van die huwelikskrisis en uiteindelike egskeidingsproses veroorsaak totale en emosionele verwarring. Dikwels dink mense in dié periode dat alles weer sal regkom as jy net tyd gee. Mense wil nie altyd aanvaar dat hul huwelik finaal verby is nie. Hulle glo alles sal regkom en ontken die finaliteit van die skeiding. Diesulkes vind dit moeilik om tot verhaal te kom. Hulle ontken ook dikwels dat hulle emosioneel stukkend is. Mense kan so maklik voorgee dat alles in orde is. Ontkenning vertraag egter die helingsproses. Dit gee ook aanleiding tot allerlei gesondheidskrisisse en lei uiteindelik tot ’n dieper toestand van depressie.

Aggressie

Aggressie is een van die emosionele reaksies wat eie is aan egskeiding. Die huwelik is op die rotse; iemand het seergekry en gevoelens loop hoog.  Dit is ’n uitsondering as mense werklik op ’n goeie voet uitmekaar gaan. Die een wie se eks ontrou was, se woede ken dikwels geen perke nie. Dié woede wissel tussen gevoelens van vernedering en die begeerte om jou eks dood te maak. Die gebeure rondom ’n egskeiding het beslis ’n uitwerking op jou gemoed. Jy word kwaad, worstel met skuldgevoelens, word verbitterd en beland maklik in ’n put van selfbejammering.

Onderhandeling

Gedurende die fase van die egskeiding word gewoonlik geworstel met die emosie van selfondersoek wat jou die hele tyd konfronteer met skuldgevoelens. Is dit alles nie tog maar my skuld nie? Voorts is daar ook ’n baie sterk begeerte om te-rug te keer na gelukkiger tye. Jy is selfs bereid om alles te vergeet en te vergewe en weer oor te begin, al is alles so finaal.

 Depressie

In hierdie fase kan jy in so ’n depressieput beland dat jy nie meer enige hoop of sin in die lewe sien nie. Alles is donker om jou. Probeer om jou gevoelens te aanvaar. Jou gemoedstoestand is nie normaal vir die trauma wat jy beleef nie. Dit is goed om emosioneel te wees en te huil. Deur dit te doen, sal jy skoonmaak wat jou binneste omkrap. Soek ’n simpatieke oor. Praat met iemand, nie noodwendig ’n berader nie. Iemand was as klankbord, ’n plek om gal te braak en huil-skouer kan dien.

Aanvaarding

Dit is die fase waar jy vrylik met mense oor jou egskeiding kan praat, wanneer jou gevoelens nie langer ’n warboel is nie, en wanneer jy met jou lewe wil aangaan. Jy kan nou weer nuwe vriendskappe bou en nuwe belangstellings ondersoek en uitdagings aandurf. Jy voel weer lus om te lewe.

Wanneer mag ’n mens skei?

Wat sê Die Bybel? Mag ek skei? Hoewel God egskeiding haat en die huwelik as ’n heilige instelling beskou, is dit ook nie so dat ’n Christen vir die res van sy of haar lewe in ’n mislukte huwelik vasgevang moet wees nie. In Matteus 5:31-32 en 1 Korintiërs 7:10-16 word twee kwalifiserende aspekte ingebou. Matteus 5 is ’n klassieke een waar ’n mens goedkeuring kry om te skei as jou maat egbreuk pleeg.

Hoewel 1 Korintiërs 7 nie oor egskeiding handel nie, maar wel oor ‘n gelowige vrou wat met ’n ongelowige man trou, word daar ook indirek verwys wanneer ’n vrou wel mag skei. Indien die ongelowige man van sy gelowige vrou wil skei, sal die Here in sulke gevalle nie die vrou verkwalik indien haar man nie langer in die huwelik wil bly nie. Daar word ook geredeneer dat ’n persoon wat in ernstige gesinsgeweld vasgevang is, en vir sy of haar lewe vrees, wel mag skei. Dit kan ook alleen gebeur as alle pogings om die situasie te verander, misluk het.

Om watter geldige rede ons ookal by die punt van egskeiding kom, dit is en bly die gevolg ons swakke mens-wees in ’n gebroke wêreld. Dit is nie wat God graag vir ons wou gehad het nie! Maar nou kan ons vashou daaraan dat God genadig is; Hy vergewe en maak weer heel. Hy skenk weer hoop en ’n nuwe lewe!

Share this post